Қазақстан журналистері мен блоггерлеріне арналған конкурс

MediaNet* Халықаралық журналистика орталығы Сорос-Қазақстан Қорының қолдауына ие жобаның аясында қазақстандық журналистер мен блоггерлерге арнап шикізат көздерінен/өндіруші салалардан түскен табыс мәселелерін көтерген ең үздік мақалаға байқау жариялайды.

Байқау шикізат көздерінен түскен табыстың ашықтығы мен экономикалық даму, тұрақты даму, өндіруші салалардан түскен пайданы басқару, корпоративті әлеуметтік жауапкершілік, бюджеттік ашықтық мәселелеріне журналистер мен қоғамның назарын аудартуға бағытталған.

Байқауға 2009 жылдың қыркүйегі мен 2010 жылдың ақпаны аралығында материалдары жарық көрген мерзімді басылымдар мен электронды БАҚ журналистері, фрилансерлер, жаңа жазып, бастап жүрген авторлар, блоггерлер және басқалар қатыса алады.

Байқауға ұсынылған материалдарда келесі мәселелер көтерілуі қажет:

-   жер қойнауы байлықтарын игерушілердің қызметін реттеу;

-   өндіруші компаниялардың төлемдері мен өндіруші саладан түскен мемлекеттің табысы;

-   өндіруші өнеркәсіптен түскен табысты басқару;

-   өндіруші салалардағы қызметтің ашықтығы (EITI) аясындағы есеп берушілік;

-   өндіруші салалардағы қызметтің ашықтығы (EITI) валидациясы

- тұрақты даму (корпоративті әлеуметтік жауапкершілік, өндіруші компаниялардың әлеуметтік инвестициясы, қоршаған ортаны қорғау,    компаниялардың жергілікті жауапкершілігі);

Байқауға мерзімді басылымдар мен электронды БАҚ-да, елге танымал блог-платформаларда жарық көрген журналисттік зерттеулер, сараптамалық мақалалар, сюжеттер, репортаждар, блог жазбалары, подкасттар қабылданады.

Әділқазылар шешімімен байқауда бірінші орын алған материал авторы 60 000 теңгелік сыйлыққа ие болады, екінші және үшінші орын иегерлері, сәйкесінше, 45 000 және 30 000 теңге көлемінде сыйлық алады.

Байқау жеңімпаздары мен қатысушылары ұйымдастырушылардың өзге де жобалары мен шараларына белсенді түрде қатыстырылады.

Байқауға жіберілген материалдар тәжірибелі журналистер мен Сорос-Қазақстан Қорының өкілдерінен тұратын сараптамалық комиссияның алдынан өтеді.

Байқауға қазақ және орыс тілдеріндегі материалдар қабылданады.

Сұранымдар мен  материалдар 2010 жылдың 15 ақпанына дейін жіберілуі тиіс.

Сұранымда өтініш беруші аты-жөнін, жұмыс орнын, байланыс телефондарын және электронды поштасын, материалдың тақырыбы мен жарық көрген күнін көрсетуі қажет.

Өтініштер келесі электронды пошталар арқылы қабылданады:

vassilina@medianet.kz (орыс тілінде)

ziyadin@medianet.kz (қазақ тілінде)

Байқау нәтижелері 2010 жылдың 22 ақпанында жарияланады және MediaNet-тің  сайтына қойылады (www.medianet.kz).

Қосымша ақпаратты алу үшін келесі байланыс мәліметтерімен хабарласуға болады:

Дінмұхамед Зиядин – 2616669, 2721529, +7 702 490 17 67, ziyadin@medianet.kz

Василина Воркова – 2616669, 2721529, +7 701 549 98 58, vassilina@medianet.kz

Мекен-жай: Алматы қ., Қазыбек би к-сі 50 (Панфилов пен Фурманов көшелерінің арасында), 3 қабат, 100 кеңсе

Сабаздың баласы…

Кішкентай кезімде інім бірдеңені бүлдіріп қойса  мамам “сабаздың баласы ” деп ашуланушы еді. Кезекті бір оқиғасында анам тағыда “сабаздың баласы” деп айта жөнелді. Сол кезде  інім: “Сонда сабаз сізсізде мен оның баласымынба” қойып қалды. Мамам айтарға сөз таппай күліп жергені бар.

Сол кезде сабаз дегеннің мағынасы не деп іштей ойлаушы едім.  Сөйтсем “батыр ” деген мағына береді екен ғой. Маған сол сөз қызық естілуші еді ол кезде.

Шырша мерекесі қайдан шыққан?

Осы бір Жаңа Жыл мерекесін жыл сайын тойлап келеміз. Дүние есігін ашып, ес білгелі осы бір мерекеде шырша безендіріп, бір-бірімізге сыйлық ұсынып, жылы лебіздер айтып жатамыз. Дегенмен Жаңа  Жыл мерекесінің шығу тарихын біл де бермейміз. Осыған байланысы “Ақтөбе газетінен” алынған мақаладан үзінді жариялап отырмын.

Ертеде, сонау қараңғы дәуірлерде, адамдар надандықтың салдарынан Құдай деп пұтқа табынғаны белгілі. Әркім өзі қалаған «құдайын» қолдан жасап алатын болған. Әсіресе, мәңгі жасыл қалпынан айнымайтын ағаштар адамдардың ерекше құрметін туғызып, құдайдың бейнесі ретінде қабылданды.

Сонымен олар әуелде орманға барып, мәңгі жасыл ағашқа табынатын. Оған түрлі әшекейлер іліп, сәндеп қоятын болған. Кейін келе шыршаны үйлеріне әкеліп, ошақ басындағы ең құрметті орын — төрге отырғызатын болды. Жылдар жылжып, заман өте келе бұл жаппай дәстүрге айналып, мәжусилердің өмір салтының ажырамас бөлігіне айналды.

Түрлі тарихи басылымдарда Жаңа жылды әшекейлі шыршамен қарсы алу дәстүрін ресейліктер 1700 жылы қаңтардың бірінде І Петрдің енгізгені, дәл осы жылы Ресейде жаңаша жыл санау басталғаны, І Петрдің өзі басқарған мейрамның таңға дейін созылғандығы туралы жазылады. Кеңес дәуірінде де жаңа жыл ерекше тойланатын…

Желтоқсанның 25-і Исаның туған күні делініп, жаңа жылды Юлиан күнтізбесі  бойынша тойлаған деген де дерек бар.

Тағы бір қызығы, бірқатар этнограф тарихшылар қыпшақтарда да шырша мерекесі болғанын, Жаңа жылдың көшпелілердің де байырғы мейрамы екенін жазады.

Оған дәлел Мұрат Әжінің «Қыпшақтар» атты кітабында «Шыршалар мерекесі» атты тарау бар. Онда әуелде бұл мереке Құдайлар мен аруақтар мекені — жер шарының тура кіндігінде тіршілік ететін Жер-Судың құрметіне арналады. Тап сол маңда үнемі ақ сақалды Үлкен есімді шал жүрсе керек. Түркілер оны ылғи қызыл шекпен киіп жүрген қалпында көреді екен. Мұрат Әжінің дәлелдеуінше, ежелгі алтайлықтар шырша мерекесін 25 желтоқсанда, күннің түнді жеңгеніне орайластырып тойлаған екен. Тілек, дұғалары Тәңірінің құлағына шалынсын деген ниетпен, шыршаны үйлеріне әкеліп, оған неше түрлі әсем шүберектер байлапты. Сонан соң әлгі әсем шүберектермен көмкерілген шыршаны айнала би билеп, ән салатын болған.

Егер дәл осылай болып, Жаңа жылды шыршамен қарсы алуды түркі халықтарының байырғы мейрамы деп санайтын болсақ, онда Еуропаға бұл мереке кейінірек келген болып шығады.

Мәңгі жасыл ағаштың қай ғасырда, қай заманда төрден орын ала бастағаны жайлы ешкім де бас қатырып ойланбайтыны белгілі. Белгілісі — Христостың туған күнімен сәйкес келетін Жаңа жылда жасыл шыршамыздың шамы жанып, ақ қайнарлар атылып, кейбіріміз Қыдырға балайтын Аяз атаның тәтті таратып, көңіліміздің айрықша көтерілетіні.

Авторы: Лаура ПАЛМАН

И все таки я люблю!

Осы мелодрама  маған қатты ұнады. 24 бөлімнен тұратын телетоптама көрерменді бей-жай қалдырмайды. Араларынызда көргендерініз де бар шығар! Ал көрмегендер болса  осы фильмді ұсынамын! Мазмұнын айтпай-ақ қояйын! Қызық болмай қалар!

Қазақтелеком руға бөлініп жатыр!

Тәуелсіздік күні құтты болсын достар!

Дәл бүгіннен бастап…

Егер сіз бен біз осы бағдарламаны бетке ұстансақ,өміріміз тынышталып,француздар атаған “өмір ләззатынан ” көбірек дәм татамыз

Дәл бүгіннен бастап

1.Дәл бүгінен бастап мен бақыттымын. Дәлірек айтқанда,Авраам Линкольннің “Адамдардың көпшілігі қанша бақытты болғысы келсе,сонша бақытты” деген сөзін басшылыққа аламын.Бақыт дегеніміз айналамыздағы қалыптасқан жағдайдың нәтижесі.

2.Дәл бүгіннен бастапмен өзімнің ойымдағы емес,мені қоршаған өбірге бейімделе бастаймын.Мен өзімнің отбасымды,жұмысымды,айналамда болып жатқан жағдайларды дәл сол күйінде қабылдаймын және оған етене араласуға тырысамын.

3.Дәл бүгіннен бастапмен өзімнің денсаулығым туралы ойлана бастаймын.Мен дене шынықтыру жаттығуларын жасап,өз үсті-басыма күтім жасаймын.Дұрыс тамақтанамын,өз денсаулығыма зиян келтірмеуге тырысамын.

4.Дәл бүгіннен бастап барлық адамдарға достық ниетпен қараймын.Жақсы жағымнан көрінуге тырысамын.Мүмкіндігінше,өзіме жарасатын киім киіп,адамдармен дауыс көтермей сөйлесем,ешкімді сынамауға,ешкімге жөнсіз тиіспеуге,ешкімді басынбауға тырысам.

5.Дәл бүгіннен бастапбүгінгі күнмен өмір сүремін,өз өмірімдегі барлық проблемаларды бірден шешуім мүмкін еместігін есте сақтаймын.

6.Дәл бүгіннен бастапмен жарты сағат жалғыздықта,тыныш жерде отырып тынығамын,ойларымды қалыпқа келтіруге тырысамын.

7.Дәл бүгіннен бастапмен бақытты болудан,әдемілікке сүйсінуден,сүюден және сүікті болудан қорықпаймын.Мен жақсы көретін адамдардың мені де жақсы көретіндігіне сенетін боламын.

Сіз өзіңізді өмірге құштармын деп есептесеңіз және солай жасасаңыз,шынында да өмірге құштарлығыңыз артады.

PS: Бұл сөздер “Бакытты болу жолдары ” қауымдастығынан алынды.Мөлдір Исаханова атты қыз жазба қалдырыпты. Ғаламторды шарлап журіп кездейсоқ көріп қалдым. Өзімде осы қағдиданы ұстанып журуші едім. Сізде байқап көріңіз! Өзіңізді керемет бақытты сезінесіз!

Автокөлікте Майкл ДЖексонның бейнесі көрінген

Екі баланың әкесі Слоггетт атты адам таңертеңгісін оянып машинасына барып қарағанда қызық бір оқиғаның куәсі болды.

Автокөлігін сату үшін,  журналға беруге  түсірілген суретті компьютерге үлкейтіп көрген кезде жүрегі жиі-жиі соға бастаған. Бір қызығы, машинаның  капотының үстінде әйгілі Майкл Джексонның суреті бейнеленген. Бұл оқиға Майкл  Джексонның өлімінен 13 сағат кейін  болған.

The Sun газетінің хабарлауынша әлгі суреттер бірнеше кісілерге көрсетілген. Олардың барлығы да Майкл Джексонның бейнесі  екенін растап отыр. Сурет иесі де болған жағдайдан қатты қорқып қалса керек.

Шынында да, егер суретке ұзақ және мұқият зер салып қарайтын болсаңыз Джексонның бейнесі екенін  байқайсыз.

КОНРАД АДЕНАУЭР ҚОРЫ БОЛАШАҚ ЖУРНАЛИСТЕРДI ҚОЛДАЙДЫ

Медиа-Мектепке кезекті, мерейтойлы 10 топтың қабылдануының аясында MediaNet Халықаралық журналистика орталығы мен Қазақстандағы Конрад Аденауэр атындағы Қор негізгі топ, қазақ және орыстілді бөлімдеріндегі арнайы курстың студенттері мен бітірушілеріне арнап шәкіртақы тағайындады.
2 айлық мерзімді шәкіртақы ең үздік журналисттік зерттеудің, мақалалар немесе телерепортаждар топтамасының жобасын дайындаған 10 студентке беріледі. Шәкіртақы сомасы айына 30 000 теңгені құрайды. Келесі 2 айдың ішінде студенттер өз жобаларымен жұмыс жасайтын болады. Комиссия алдында қорғау 2 қарашада өткен болатын. 7-8ші қараша күндері жобаға қатысқан түлектерге Алматыдағы Алатау санаториінде екі күндік тренинг-сабақ болып өтті. Болашақ журналистерге MediaNet Халықаралық журналистика орталығының директоры Вячеслав Абрамов, Қазақстандағы IWPR өкілдігінің директоры Ольга Досыбиева, MediaNet Халықаралық журналистика орталығының директорының орынбасары Игорь Братцев сынды кәсіби тренерлер дәріс өткізді. Аталған тренингте дәріс берушілер журналистиканың қыр-сыры жайлы құнды ақпараттар мен кәсіби тәжірибелерімен бөлісті. Сонымен бірге Конрад Аденауэр атындағы Қордың Қазақстандағы өкілдігінің басшысы Әлия Мусина мен Қазақстан мен Орта Азия бойынша Қордың аймақтық өкілі Др. Грегор Риссель тренинг тыңдаушыларға сәттілік тілеп, жоба жеңімпаздарына арнайы сертификат табыстады. Тренингке қатысушылар алдағы уақытта да осындай игі бастамалардың жиі болып тұруын сұрап, ұйымдастырушыларға ризашылығын білдірді. Бір әттегенайы дәрістің тек ресми тілде өткендігі болды.
Медиа мектеп – MediaNet Халықаралық журналистика орталығының жанынан құрылған, Қазақстандағы тәуелсіз, жалғыз болашақ журналистерді дайындайтын коммерциялық емес мекеме. Аталған мектеп 2005 жылдың 16 ақпаннан бастап Сорос Қазақстан Қорының қолдауымен жемісті жұмыс жасап келеді.

Туған тілім туралы толғам

Тіл тоқырауға түсті…

Талайдан тіліміз талапайға, тағдырдың тәлкегіне түсті. Тіліміздің  төмен тағдыры тәнімді тілгілейді. Тілімізді түсінігі төмен, таяздар, табанға таптап, талқандамақшы. Тілімді «тағы тілдер» тықсырып, толқынға тастап, торға түсірді. Тамыры тереңге тараған тілімді төбелеп, таяқтаса да , тұғырымнан түспейді, түспес те, түсірмейміз де …

Тарихтан толғап, түсіндірсек «тағы тілдерді» талайдан тарықтырмадық, төрімізге теліп, тақиямызды табыстадық. «Тағы тілдер»  төрімізден табалдырыққа теуіп, тақиямызды таптады, тілсіздендіріп, тәуелдендірді…

Тәңірім, тілімді танып, «тағы тілдің» тынысы тарылды, тәуелділік тәмамдалды. Тәуелсіздік туы тербеледі… Тфә-тфә, тілім тасқа. Тіліме тиіскендер тозақ тағдырын тартсын!

Тәңірім, тілімді тағы тоқырауға түсірмесінші. Тілімнің тағдыры түзу, тамыры тереңге таралсын!

Тіл туралы толғанған: Ташматова Жазира